Hamımız adi futbol, basketbol, tennis və ya yüngül atletika ilə tanışıq. Ancaq bundan az tamaşaçı toplamayan idman növləri də var ki, onların yaradıcıları, yəqin ki, topu tor üzərindən atmaqdan və ya sadəcə qaçmaqdan bezib, bir az yaradıcılıq əlavə etmək istəyiblər.
1. Şahboks
Boksçuların xüsusi ağıllı və iti zehni ilə seçilmədiyi stereotipi var, çünki rəqiblərdən tez-tez “başına vururlar”. Amma bu qəribə idman növünün yaradıcıları əksini sübut etmək qərarına gəliblər: möhkəm əzələlər güclü intellektlə birləşə bilər. Şahboks qaydalarına görə adi 11 raund keçirilir, burada standart boks raundları üç dəqiqəlik olur, “sürətli” şah raundları isə 4 dəqiqə davam edir. Şahboks Avropada, xüsusilə Almaniya və İngiltərədə populyarlıq qazanıb.
2. Kabaddi
Bu komanda oyunu bir qədər uşaq oyunu kimi görünə bilər, çünki “məni tut”u xatırladır. Amcaq yarandığı Asiyada belə düşünmürlər. 1990-cı ildə kabaddi Asiya Oyunlarına daxil edilib, 2004-cü ildən isə bu idman növündə 4 dünya çempionatı keçirilib. Doğrudur, hamısında yalnız Hindistan qalib gəlib. Oyunun prinsipi belədir: komandalardan biri “hücumçu” seçir, o, rəqib meydançasının yarısına keçib nəfəsi bitənə qədər davamlı “Kabaddi! Kabaddi!” qışqırığı ilə rəqiblərdən birinə toxunmağa çalışır, sonra öz yarısına qayıtmalıdır. Bacarmasa, hücum hüququ rəqiblərə keçir.
3. Ayaq barmaqları ilə güləş
Ayaq barmaqlarınızın möhkəmliyi ilə öyünə bilərsinizmi? İngiltərədə bilərlər. Britaniyanın şimalındakı kiçik kənddə hər il ayaq barmaqları güləşi çempionatı keçirilir, bu yarış artıq beynəlxalq status qazanıb. Ancaq ən güclülər yenə də yaradıcılar – britaniyalılardır. Britaniyalı Alan Nəşin böyük barmaqları artıq 16 çempion tituluna malikdir.
4. Arvad daşıma idmanı
Növbəti idmançılardan da güc və dözüm tələb olunur. Çünki çox nazik qadınlar yük roluna uyğun gəlmir: qaydalara görə çəkiləri ən az 49 kq olmalıdır. Amma buna dəyər – qalibə arvadının çəkisinə bərabər pivə verilir. Bu qəribə yarışlar Finlandiyada yaranıb, amma müxtəlif ölkələrdə populyarlıq qazanıb.
5. Pendir dalınca qovma idmanı
Bu idman növünün məntiqini anlamaq çətindir. O, pendiri o qədər sevənlər üçün yaradılıb ki, onun üçün çətin məsafələri qət etməyə hazırdırlar. Yarışlar hər il İngiltərədə keçirilir, amma digər ölkələrdə də sevilir. Qaydalara görə iştirakçılar siqnaldan sonra pendir başını təpədən yuvarlamalı, sonra onu tutmağa çalışmalıdırlar. Kubok və ya medal əvəzinə çempion… düzgün, pendir alır.
6. Dəvəquşu yarışları
Bu qeyri-adi yarışlar 30 ildən artıqdır ki, ABŞ-da hər il keçirilir. Nəhəng quşu atdan daha çətin ram etmək, üstəlik çox travmatikdir. Buna görə bu idman zəif ürəklilər üçün deyil və haqlı olaraq ekstremal sayılır. Ən çevik “süvarilər” saatda 70 km sürət yığa bilirlər. Ukraynada dəvəquşu yarışları 2010-cu ildə Kiyev yaxınlığındakı kənddə keçirilib.
7. Kürək yarışları
Növbəti idmançılar yəqin ki, qış Olimpiya Oyunlarına getmək arzusundadırlar, amma bob və ya skeleton almaq hər kəsə bahalıdır. Ona görə qənaət edib eniş sürətini… kürəkdə məşq etmək olar. Ucuz və qəzəbli. Kürək yarışları çempionatları 70-ci illərdən ABŞ-da keçirilir. Ən sürətli idarəçilər saatda 60 km sürətə çatırlar.
8. “İnsan atla” marafonu
Bu yarışlar 1980-ci ildə Uelsdə başlanıb. Yaradıcı Qordon Qrin öz pabının qonaqlarının söhbətini eşidib: insan atı ötə bilərmi və insan potensialı nə qədər böyükdür? Bu fikir Qrinin də ağlından çıxmayıb. O vaxtdan yarışlar hər il keçirilir, təkcə Uelsdə deyil, Yeni Zelandiyada da. Tarixdə yalnız iki dəfə ikiayaqlı qaçışçılar 35 km məsafəni atlardan tez qət ediblər.
9. Orta əsr döyüşləri
Bu kifayət qədər gənc idman növü tarix həvəskarları üçün vaxt maşını ola bilər. Burada hər şey ciddi: arena, polad zirehlər, silah, qalxan və adrenalin dozasını. Yarışlar 2008-ci ildən keçirilir və iştirakçılar beynəlxalq turnirlərdə müntəzəm uğur qazanırlar. 2019-cu ildə dünya çempionatı keçirilib.
10. Coqling
Uşaqdan sirk artistlərinin çıxışlarının sehrinə cəlb olmusunuz, amma dünya çempionu medallarını da arzulayırsınız? Çevik ayaqlarınız və bacarıqlı əlləriniz varmı? O zaman növbəti idman növü sizi maraqlandıracaq. Coqling – qaçış və jonqlyorluğun birləşməsidir. Dünya çempionatları 1980-ci ildən 8 fərqli distansiyada (100, 400, 800 və 1600 metr) və top sayına görə (3, 5 və 7) keçirilir. Həmçinin 4×100 komanda estafeti var.
11. Şar futbolu
Adi futbolda tez-tez travmalar olur ki, oyunçunu uzun müddətə əsas heyətdən kənarlaşdırır. Amma bu idman növünün yaradıcıları problemə həll tapıblar: ağrıyan toqquşmaların qarşısını almaq üçün nəhəng şarlarda meydana çıxmaq lazımdır. Görünüş bir az gülməli və yöndəmsiz olsa da, çox sürətli rəqibi güclü itələmək və cəzadan qaçmaq olar. Şar futbolu 2011-ci ildə Norveçdə yaradılıb, sonradan Britaniya, Yeni Zelandiya və ABŞ-a yayılıb.
12. İki toplu futbol
Bu futbol növü həm də ukrayna futbolu adlanır, çünki 2007-ci ildə Kiyevdə icad edilib. Qaydalara görə hər iki qapıçı eyni vaxtda topları oyuna buraxır. Maraqlısı odur ki, hər iki komanda eyni anda qol vura bilər. Təsəvvür edin Çempionlar Liqasının dramatik finalını, burada sevimli klub iki saniyəyə öndə çıxıb dərhal qələbəni itirə bilər. Amma hakimlərin dediyinə görə belə matçları idarə etmək daha asandır. Çünki oyunçular mübahisə etməyə vaxt tapmır – ikinci topu izləmək lazımdır.
13. Ayaqla voleybol, yaxud sepak-takro
Bu idman növünün kökləri XV əsrə gedib çıxır və ən çox Asiyada populyardır. Qaydalar demək olar ki, voleybol qaydaları kimidir, bir fərqlə: topa əllə toxunmaq qadağandır – yalnız ayaq, gövdə və başla. Ona görə uzun müddət adi voleybolla məşğul olanlar üçün sepak-takro uyğun gəlməyəcək. Vərdiş çox güclüdür.
14. Radioidarəolunan modellərdə drift
Uşaqdan oyuncaq maşınlara həvəsi qalanlar bu heyrətamiz idman növünə diqqət yetirməlidirlər. Ancaq 500 dollarlıq radioidarəolunan modelləri oyuncaq adlandırmaq çətindir. Belə yarışlar bütün dünyada təşkil olunur, ən yaxşı pilotlar yaponlar sayılır. Bu drift bir çox ölkələrdə kifayət qədər yayılıb. İldə bir neçə dəfə həvəskarlar milli çempionatlar təşkil edir, burada müxtəlif yaşda pilotlar toplaşır. Qeyd edək ki, radioidarəolunan modellərdə driftin dövlət səviyyəsində tanındığı nadir ölkələrdən biridir: automodel idmanı federasiyası mövcuddur və ən uğurlu yarışçılar idman ustası adı ala bilərlər.
15. Ekstremal ütüləmə
Adi qırışmış köynəklər dəstəsini ütüləməkdə maraqlı nə ola bilər? Adidə – heç nə. Bu adi işə öz baxışını ingilis Fil Şou göstərib, o, 1997-ci ildə ilk dəfə dağa ütüləməyə gedib. Sonra “ayroninq” təkcə İngiltərədə deyil, populyarlaşdı. Üstəlik nə qədər qəribə yer seçsə, bir o qədər yaxşı. Tez-tez idmançılar dağlarda, qayalarda, su altında və hətta havada ütüləyirlər. İlk dünya çempionatı 2002-ci ildə Almaniyada keçirilib. Məşhur memdəki cümlə ilə bitirmək istəyirəm: əgər sizin yarışlar belə bir şeyə bənzəmirsə, heç çağırmayın.
