Ənənəvi futbol qaydalarını kökündən dəyişən Omega Ball son illərdə sürətlə diqqət çəkən yeni idman növlərindən birinə çevrilib. Bu formatın əsas fərqi ondadır ki, meydanda eyni vaxtda iki deyil, üç komanda mübarizə aparır. Dairəvi meydança, üç qapı və yüksək temp oyunu adi futboldan tamamilə fərqli taktiki mübarizəyə çevirir. İlk dəfə ABŞ-də formalaşdırılan bu idman növü sonradan Avropa, Afrika və Asiyanın müxtəlif ölkələrində keçirilən turnirlərlə daha geniş auditoriyaya çatmağa başlayıb.
Üç komanda, üç qapı və fərqli qaydalar
Omega Ball-da hər komandada 5 futbolçu – bir qapıçı və dörd meydan oyunçusu çıxış edir. Oyun təxminən 53 metrlik (175 fut) diametrə malik dairəvi meydançada keçirilir və ətrafında üç eyni ölçülü qapı yerləşir. Hər kollektiv həm öz qapısını qoruyur, həm də eyni anda digər iki rəqibin qapısına hücum edir ki, bu da oyunun tempini xeyli artırır.
Oyunun əsas xüsusiyyətləri bunlardır:
- Meydanda eyni vaxtda 3 komanda mübarizə aparır
- Hər komanda 5 oyunçudan ibarətdir
- Dairəvi meydançada 3 qapı yerləşir
- Qol vurduqdan sonra oyun cəmi 5 saniyə ərzində yenidən başlayır
- Ofsayd qaydası tətbiq edilmir
- Meydandan çıxan toplar xüsusi qaydalarla dərhal oyuna qaytarılır və oyun ritmi minimum dayanır
Xal sistemi və oyunun müddəti
Omega Ball ənənəvi futboldan fərqli xal sistemi ilə seçilir. Komanda vurduğu hər qol üçün bir xal qazanır. Qaydaların bəzi versiyalarında avtoqol zamanı rəqib komandalar xal əldə edir ki, bu da müdafiədə diqqəti daha da artırır. Oyunun fasiləsiz axını sayəsində əks-hücumlar ard-arda baş verir və qolların sayı adi futbol matçlarından xeyli çox olur.
Matç ümumilikdə 39 dəqiqə davam edir və hər biri 13 dəqiqəlik üç hissədən ibarət olur. Qalib final fitindən sonra ən çox xal toplayan komanda elan edilir. Oyunlara əsas hakim rəhbərlik etsə də, rəsmi turnirlərdə əlavə hakimlər və hesab qeydə alan şəxslər də təyin oluna bilir.
Omega Ball necə yaranıb?
Bu idman növünün ideyası amerikalı Entoni Dittman tərəfindən Bob Fank və Cimmi Heymanla birlikdə hazırlanıb. İlk sınaq oyunları 2020-ci ildə Oklahoma ştatında keçirilib. Məqsəd daha çox qolun vurulduğu, daha dinamik və televiziya üçün cəlbedici futbol formatı yaratmaq idi. Sonrakı testlərdən sonra hər komandadakı oyunçu sayı səkkizdən beşə endirildi və bu model oyunun sürətini artırdığı üçün saxlanıldı.
2022-ci ildə Kaliforniyada ilk rəsmi turnir təşkil olundu. Daha sonra yarışlar ABŞ-dan kənara çıxaraq İspaniya, Almaniya, Braziliya, Cənubi Afrika, Nigeriya, Hindistan və digər ölkələrdə keçirilməyə başladı. Omega Ball artıq ESPN və digər televiziya platformalarında da nümayiş etdirilib ki, bu da onun populyarlığının artmasına təkan verib.
Futbolun gələcəyi ola bilərmi?
Ənənəvi futbolun populyarlığını yaxın gələcəkdə üstələməsi çətin görünsə də, Omega Ball sürətli oyun tempi, çoxsaylı qol epizodları və fərqli taktiki yanaşmaları ilə alternativ idman növü kimi diqqət çəkir. Layihənin müəllifləri hesab edirlər ki, bu format xüsusilə gənc tamaşaçıları cəlb edə və gələcəkdə beynəlxalq miqyasda daha geniş yayılaraq özünəməxsus yer tuta bilər. Bunun reallaşıb-reallaşmayacağını isə qarşıdakı illərdə keçiriləcək turnirlər və artan maraq müəyyən edəcək.
