Formula 1 üzrə 2026-cı il mövsümü bu həftə sonu əfsanəvi Spa-Frankorşam trasında davam edəcək. İyulun 17-19-u arasında keçiriləcək Belçika Qran-prisi mövsümün onuncu yarışı olacaq və çempionluq uğrunda mübarizədə növbəti vacib mərhələ kimi diqqət çəkir.
Hazırda pilotlar sıralanmasına Mercedes komandası rəhbərlik edir. Lakin son yarışlardan sonra Ferrari təmsilçiləri fərqi əhəmiyyətli dərəcədə azaltmağa nail olublar. Xüsusilə Andrea Kimi Antonellinin uğursuz nəticələri liderlər qrupunda mübarizəni daha da gərginləşdirib. Spa-Frankorşam kimi sürətli və texniki baxımdan mürəkkəb tras isə mövsümün gedişinə ciddi təsir göstərə bilər.
Yarış həftəsonunun proqramı
Belçika Qran-prisinin sessiyaları Bakı vaxtı ilə aşağıdakı cədvəl üzrə keçiriləcək:
17 iyul, cümə
- Birinci sərbəst yürüş – 15:30
- İkinci sərbəst yürüş – 19:00
18 iyul, şənbə
- Üçüncü sərbəst yürüş – 14:30
- Təsnifat mərhələsi – 18:00
19 iyul, bazar
- Əsas yarış – 18:00
Spa-Frankorşam – təqvimin ən uzun trası
Belçikadakı Spa-Frankorşam Formula 1 tarixinin ən məşhur və ən çətin avtodromlarından hesab olunur. Uzun düzlüklər, yüksək sürətli döngələr və böyük hündürlük fərqləri həm pilotlardan, həm də mühəndislərdən maksimum dəqiqlik tələb edir.
Trasın əsas göstəriciləri:
- Keçirildiyi yer: Spa, Belçika
- Dövrənin uzunluğu: 7,004 km
- Yarış məsafəsi: 44 dövrə
- Döngələrin sayı: 19
- Yarış rekordu: 1:44.701 – Serxio Peres (Red Bull, 2024)
- Təsnifat rekordu: 1:40.510 – Lyuis Həmilton (Mercedes, 2020)
- 2025-ci ilin qalibi: Oskar Piastri (McLaren)
2026-cı ildən Formula 1-də tətbiq edilən aktiv aerodinamika sistemi bu trasda xüsusi əhəmiyyət daşıyacaq. Pilotlar döngələrdə daha yüksək yerəbasma qüvvəsi əldə etmək üçün qanadları qapalı rejimdə saxlayacaq, düzlüklərdə isə maksimal sürət üçün onları açacaqlar.
Bununla yanaşı, ənənəvi DRS sistemi artıq istifadə edilmir. Onun yerini yeni ötmə rejimi (Overtake Mode) alıb. Pilot rəqibindən bir saniyədən az geridə olduqda xüsusi aşkarlama nöqtəsindən keçərək elektrik güc qurğusundan əlavə enerji əldə edə və ötmə cəhdini reallaşdıra biləcək.
Spa-Frankorşamda maksimal sürət rejiminin aktivləşdirilməsi üçün beş zona müəyyən edilib:
- Start-finiş düzlüyü
- 1-ci və 2-ci döngələr arasındakı hissə
- 4-cü və 5-ci döngələr arasındakı düzlük
- 15-ci və 16-cı döngələr arasındakı hissə
- 17-ci və 18-ci döngələr arasındakı düzlük
Hava şəraiti yenə əsas amillərdən biri olacaq
Belçika Qran-prisi ənənəvi olaraq Formula 1 təqviminin hava şəraiti baxımından ən gözlənilməz mərhələlərindən biri hesab olunur. Bu il də Spa-Frankorşamda dəyişkən hava şəraitinin komandaların strategiyasına ciddi təsir göstərə biləcəyi gözlənilir.
Sinoptiklərin proqnozuna əsasən, ən qeyri-sabit hava cümə günü müşahidə olunacaq. Havanın temperaturu təxminən 23°C olacaq, leysan və şimşək ehtimalı isə 40 faiz qiymətləndirilir. Küləyin sürətinin 8-11 km/saat, nisbi rütubətin isə 60 faiz olacağı proqnozlaşdırılır.
Şənbə günü hava nisbətən sabitləşəcək. Temperaturun 21°C ətrafında olacağı, yağıntı ehtimalının 25 faizə enəcəyi gözlənilir. Küləyin sürəti 16 km/saatadək, rütubət isə təxminən 65 faiz təşkil edəcək.
Yarış günü – bazar günü hava daha sərin olacaq. Temperaturun 19°C, yağıntı ehtimalının isə cəmi 20 faiz olacağı bildirilir. Şimal-qərb istiqamətindən əsəcək küləyin sürəti 16 km/saatadək çatacaq, rütubət isə 67 faiz səviyyəsində qalacaq.
Mütəxəssislərin fikrincə, əsas risk sərbəst yürüşlərin keçiriləcəyi cümə gününə təsadüf edir. Əgər hava proqnozu özünü doğruldarsa, komandaların bolidləri optimal şəkildə sazlaması çətinləşə bilər. Bununla belə, hazırkı proqnoz təsnifat mərhələsinin və bazar günkü əsas yarışın quru trasda keçiriləcəyini göstərir. Belə olan halda nəticəyə ən çox bolidlərin sazlanması, təkərlərlə düzgün işləmək və pilotların sabit performansı təsir edəcək.
Pirelli hansı təkərləri seçib?
Pirelli Belçika mərhələsi üçün C2, C3 və C4 tərkibli təkərləri təqdim edib. Bu seçim Spa-Frankorşamın yüksək sürətli döngələri və uzun dövrəsi nəzərə alınaraq edilib. Şinlərə düşən yüklənməyə görə Belçika trasını yalnız Silverstoun və Suzuka qabaqlayır.
Əfsanəvi O Ruj – Radion döngələri boliddən maksimum sabitlik tələb edir, uzun Kemmel düzlüyü isə ötmələr üçün ən əlverişli hissələrdən biri sayılır. Dövrənin uzunluğu səbəbindən təkərlər digər traslarla müqayisədə daha uzun müddət fasiləsiz yüklənmə altında qalır.
Komandalar üçün əlavə çətinlik hava şəraitidir. Spa-Frankorşamda tez-tez elə vəziyyət yaranır ki, trasın bir hissəsi tamamilə quru olduğu halda, digər sektorda yağış yağır. Buna görə strategiya hazırlanarkən yalnız təkər aşınması deyil, hava dəyişikliklərinə operativ reaksiya da nəzərə alınmalıdır.
Pirelli-nin ilkin hesablamalarına əsasən, yarışın ən real ssenarisi bir və ya iki pit-stoplu strategiya olacaq. Bu seçim asfaltın temperaturundan, təkərlərin aşınma sürətindən və yarışın gedişindən asılı olaraq dəyişə bilər. Əsas yükün C2 və C3 tərkiblərinin üzərinə düşəcəyi gözlənilir, C4 isə daha çox təsnifat mərhələsində və ya qısa yarış hissələrində istifadə oluna bilər.
Belçika Qran-prisi həm çempionatın liderləri, həm də titul uğrunda mübarizə aparan komandalar üçün mövsümün ən vacib sınaqlarından biri olacaq. Spa-Frankorşamda əldə ediləcək nəticələr mövsümün ikinci yarısında çempionluq yarışının taleyinə ciddi təsir göstərə bilər.
