World Boxing təşkilatı 2026-cı ildə keçiriləcək dünya çempionatında qadınlar arasında çıxış edəcək bütün idmançılar üçün məcburi cinsiyyət testi tətbiq ediləcəyini açıqlayıb. Yarış sentyabrın əvvəlində Liverpulda baş tutacaq.
Testlər PCR və ya ekvivalent genetik analiz vasitəsilə aparılacaq, əsas məqsəd isə Y xromosomunun olub-olmamasını müəyyən etməkdir. Nəticələr milli federasiyalar tərəfindən toplanaraq yarışdan öncə təqdim ediləcək.
Təşkilatın prezidenti Boris Van Der Vorst deyib: “World Boxing hər kəsin ləyaqətinə hörmətlə yanaşır və inklüziv olmağa çalışır. Amma boks kimi döyüş idmanında təhlükəsizlik və ədalətli rəqabət prinsipləri əsasdır.”
Y xromosomu aşkar edilən idmançılar avtomatik olaraq qadınlar arasında yarışlardan kənarlaşdırılmayacaq. Lakin DSD (cinsi inkişaf fərqlilikləri) və kişi hormonizasiyası olan hallarda yalnız kişilər kateqoriyasında çıxışa icazə veriləcək. Əlavə olaraq, hormon analizi, anatomik müayinələr və endokrinoloq rəyləri də nəzərə alınacaq, habelə apellyasiya prosesi də mövcud olacaq.
Bu qərar idman dünyasında daha geniş tendensiyanın bir hissəsidir. Məsələn, World Athletics artıq xromosom testlərini bərpa edib və qadın idmançıların ən azı bir dəfə belə analizdən keçməsini tələb edir.
İman Xəlif üçün təhlükə?
Bu siyasət xüsusilə Əlcəzairli olimpiya çempionu İman Xəlif üçün ciddi nəticələr doğura bilər. O, ötən iyunda Niderlandda keçirilən yarışdan imtina etmişdi – məhz yeni test protokolu elan edildikdən sonra.
Xəlif dəfələrlə qadın olaraq doğulduğunu vurğulayıb və artıq 10 ilə yaxındır qadın boksunda çıxış edir. Amma onun karyerası uzun müddətdir ictimai müzakirələrin və şübhələrin mərkəzindədir.
İyundakı turnirdən imtina etməsi isə təsadüfən baş verməyib: Van Der Vorst gələcək test planları barədə danışarkən birbaşa Xəlifin adını çəkmiş, daha sonra isə üzr istəməyə məcbur olmuşdu. Bu, belə siyasətlərin idmançılar üzərindəki emosional və reputasiya yükünü açıq şəkildə göstərib.
Eyni zamanda, Paris Oyunlarında Tayvandan olan olimpiya çempionu Lin Yu-ting də diqqət mərkəzinə düşmüşdü. Bu isə elit qadın idmanında cinsiyyət uyğunluğu mövzusundakı mübahisələri daha da alovlandırıb.
