Fevralın 23-ü Azərbaycan futbol tarixinin ən parlaq simalarından biri – Anatoli Banişevskinin doğum günüdür. Hücum xəttində göstərdiyi istedadla milyonların yaddaşına həkk olunan futbolçu bu gün də ölkə idmanının canlı əfsanələrindən biri kimi xatırlanır.
Bakıda başlayan və Bakıda zirvəyə yüksələn karyera
1946-cı ildə Bakıda, kökləri Polşaya gedib çıxan ukraynalı ailəsində doğulan Banişevski futbola paytaxtın “Lokomotiv” komandasında başlayıb. Daha sonra o zaman “Neftyanik” kimi tanınan “Neftçi”yə keçərək karyerasının böyük hissəsini burada keçirib.
1963-cü ildə “Neftçi”nin əsas heyətində debüt edən gənc hücumçu qısa zamanda komandanın aparıcı fiqurlarından birinə çevrilib. 1966-cı ildə Azərbaycan təmsilçisinin SSRİ çempionatında bürünc medal qazanmasında onun rolu böyük olub. Banişevski “Neftçi”nin heyətində:
- 288 oyunda çıxış edib,
- 121 qol vurub – bu göstərici hələ də klub tarixində ən yüksək göstəricilərdən sayılır.
Ona Rusiyanın və Ukraynanın bir çox klublarından cazibədar təkliflər gəlsə də, Banişevski Bakını tərk etməyi heç vaxt düşünməyib. Onun sözləri futbolsevərlərin yaddaşında qalıb: “Mənim şəhərim Bakıdı.”
SSRİ yığmasında parlaq çıxış
“Neftçi”dəki möhtəşəm performans Banişevskiyə SSRİ millisinə yol açıb. O, milli komandada ilk oyununu 1965-ci il iyulun 4-də Braziliyaya qarşı yoldaşlıq görüşündə keçirib. Əfsanəvi hücumçu milli komanda ilə:
- 50 oyun keçirib,
- 20 qol vurub,
- 1972-ci ildə Belçikada keçirilən Avropa çempionatının gümüş medalına sahib olub.
O dövr üçün bu nəticə həm Bakını, həm də Azərbaycan futbolunu beynəlxalq arenada tanıdan mühüm hadisə sayılır.
Məşqçilik yolu və son illəri
Futbolçu karyerasını 1978-ci ildə başa vurduqdan sonra bir müddət fasilə verən Banişevski 1981-ci ildə məşqçi kimi fəaliyyətə başlayıb. Onun ilk çalışdırdığı komanda məhz “Neftçi” olub.
İki mövsümlük fəaliyyətindən sonra o, 1984–1987-ci illərdə Mingəçevirin “Avtomobilçi” komandasında, 1987–1988-ci illərdə isə Burkina-Fasoda çalışıb.
Uzun illər şəkərli diabetdən əziyyət çəkən əfsanə futbolçu 1997-ci il dekabrın 10-da Bakıda dünyasını dəyişib. 2004-cü ildə UEFA-nın keçirdiyi sorğuda Anatoli Banişevski Azərbaycanın son 50 ilin ən yaxşı futbolçusu seçilib.
Bu, onun ölkə futbol tarixində tutduğu yerin rəsmi təsdiqi kimi qəbul edilir. Azərbaycan futbolunun simvollarından biri olan Banişevski bu gün də istedadı, vəfası və Bakıya bağlılığı ilə hörmətlə anılır.
